– Dette var eit gjensyn med ting me opplevde då me var yngre, fortel pensjonistane frå aldersheimen på Evanger. Stort sett likte dei filmen veldig godt.

Eit utdøyande bondeliv

Det var torsdag sist veke at pensjonistane frå Evanger skulle få sjå Noregs mest kjende dokumentarfilm, i alle fall i augneblinken. Det dreia seg sjølvsagt om Folk ved fjorden, laga av Øyvind Sandberg.

Filmen skildrar eit bondeliv som er i ferd med å døy ut.

Hovudpersonane er Magnhild Dyrdal og Ole Hjelmås som driv kvar sin gard ved Osterfjorden. Dei er nær sagt siste generasjonen som lever på denne måten, og Øyvind Sandberg var ute heilt i siste liten med å festa dette til filmen.

Frå gard sjølve

Klokka tolv torsdag fekk pensjonistane frå Evanger sjå Noregs kanskje mest kjende dokumentarfilm om bondelivet i dag. Og her var det mykje å kjenna seg att i, skulle det visa seg, for mange som kjem frå karrige, brattlende bruk på Evanger.

Fleire av pensjonistane hadde budd og vokse opp på ein gard ikkje så altfor ulike dei me fekk sjå i «Folk ved fjorden»

– Me brukte sjølve ungdomsåra våre til å springa rundt i fjella på jakt etter sau, kan dei fortelja til Hordaland etterpå.

Å sjå film er noko pensjonistane ikkje gjer ofte. Dei fleste hugsar ikkje sist dei var på kino. Dei hadde gledd seg mykje til å få sjå filmen, og dei fleste av dei hadde vore utruleg tidleg oppe om morgonen for å koma fram i god tid.

Skildrande film.

Folk ved fjorden skildrar livet til dei to bøndene Ole Hjelmås og Magnhild Dyrdal og mora hennar. Ole og Magnhild eig kvar sin gard ved fjorden. Dei er båe to godt oppi åra, men likevel nektar dei å gje seg.

Magnhild Dyrdal dyrkar jorda og lagar pølser.

– Slikt gjorde me og då eg var liten, kviskrar ei av Evanger-pensjonistane i kinosalen når me får sjå Magnhild i arbeid. Fleire hadde vore borti liknande.

Ole Hjelmås, på den andre sida, likar ikkje å slakta dyra sine.

– Det er som å ta livet av ein ven, forklarer han. Ole slit med dårleg rygg, og vert til slutt nøydd til å gje seg, og då går nesten alle dyra hans til slaktaren utanom to tvillingkalvar eine kviga hans fekk i byrjinga av filmen.

Ein kvardagsfilm

Etterpå var pensjonistane godt nøgde med filmen. Det var likevel eit par av pensjonistane som hadde treffande kommentarar, i og med at filmen er ein dokumentar over ei svunnen tid. Det er ikkje sikkert at det som er eksotisk for oss, er det for dei som opplevde det sjølve.

– Filmen var triviell og kvardagsleg, meinte Olav og Johannes Aldal. Sistnemnde var gardbrukar i Geilen i mangfaldige år, og kjenner dette livet.

– Det var jo ein kvardagsfilm! stemmer Ingrid Langedal inn.